روزنامه نگار

آموزش روزنامه نگاری و یادداشت های یک روزنامه نگار

 
تیتر
ساعت ۸:٤٢ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢۱ فروردین ۱۳۸٢  
در تعریف تیتر گفته‌اند تیتر چکیده مهم‌ترین مطلب جز است که به طور دقیق و روشن بیان شده باشد به عبارت دیگر تیتر باید با حداقل کلمات یا حداکثر معنی را برساند.
همان‌طور که در خصوص لید گفتم «لید خواننده را به خواندن متن خبر ترغیب می‌کند» باید گفت: «تیتر خبر بایستی خواننده را به خواندن لید تشویق کند». تیتر در حقیقت خلاصه عنصر جذاب خبر است که به وسیله آن خواننده جذب خبر می‌شود.
تفاوت تیتر با لید در این است که تیتر یک جمله کوتاه و فشرده است در حالی که لید همان مطالب در یک یا دو جمله طولانی بیان می‌دارد. یکی از روزنامه‌نگاران حرفه‌ای تیتر را به قلابی تشبیه کرده است که به وسیله آن خبرنگار می‌تواند خواننده را به دام خواندن خبرش بیندازد.
یکی از هدف‌های تیتر، جداکردن مطالب مختلف روزنامه و مجله از یکدیگر و ایجاد سهولت در انتخاب و خواندن مطالب است. در حقیقت خواننده با خواندن تیترهای مختلف، مطلب جالب توجه را برای خود انتخاب می‌کند.به عبارتی می‌توان گفت تیتر در این زمان شبیه علامت‌های راهنمایی در خیابان و جاده‌ها که رانندگان را هدایت می‌کند، عمل می‌نماید.
قواعد نوشتن تیتر
1ـ تیتر باید با مطالب خبر هماهنگ و منطبق باشد.
2ـ در نوشتن تیتر باید از واژه‌های آشنا و رسا استفاده کرد.
3ـ تیتر باید روشن، دقیق و بدون ابهام باشد.
4ـ تیتر معمولاً باید حاوی فعل باشد.
5ـ کلمات در تیتر نباید تکرار شوند.
6ـ همانند لید، تیتر هر چه کوتاه‌تر باشد بهتر است.
7ـ در انتهای تیتر نقطه گذاشته نمی‌شود.
شکل تیتر
تیتر باید دقیق و بدون ابهام باشدو پیام خبر را به روشنی بیان کند. معمولاً تیترهای کلی و غیره مشخص، که بدون استفاده از فعل نوشته می‌شوند، پیام خبر را به طور ناقص بیان می‌کند. برای مطالب خبری، باید از نوشتن تیترهای کلی خودداری کرد و پیام را به صورت صریح بیان کرد.
برای مثال به این تیتر توجه کنید:
کنگره بزرگداشت عطار نیشابوری در مشهد
این تیتر مبهم مشخص نمی‌کند که این کنگره برگزار شده است و یا اینکه در چه زمانی برگزار می‌شود. باید توجه داشت که تیتر همواره باید به صورت مستقل و بدون واسطه، معنای کامل داشته وخالی از ابهام باشد، زیرا تیتر اصل خبر است حتی زمانی که تیتر را به صورت «نقل قول» می‌نویسیم، باید تیتر دارای معنای مشخص و بدون ابهام باشد. با این حساب، تیتر مبهم بالا با افزودن یک فعل، مفهوم پیدا می‌کند:
کنگره بزرگداشت عطار نیشابوری فردا در مشهد برگزار می‌شود
اجزای تیتر
در روزنامه‌ها و مجله‌ها برای پاره‌ای از مطالب و اخبار، علاوه بر تیتر اصلی، تیترهای دیگری با حروف کوچکتر در بالا و پایین تیتر اصلی قرار می‌دهند که عبارتند از
تیتر اصلی: یاتیتری که مهم‌ترین مطلب خبر را بیان کند. در پاره‌ای از خبرها، این تیتر، تنها تیتر خبر است و به همین دلیل با درشت‌ترین حروف نسبت به تیترهای فرعی نوشته می‌شود. مثال:
ادامه جنگ بسوی تکریت
روتیتر: روتیتر، تیتری است که در بالای تیتر اصلی قرار می‌گیرد و با حروف کوچکتر نوشته می‌شود. در واقع روتیتر، مقدمه یا مؤخره تیتر اصلی و یا به صورت مستقل است.باید به گونه‌ای باشد که با برداشتن آن لطمه‌ای به تیتر اصلی خبر وارد نیاید.
روتیتر: توسط رییس‌جمهور اعلام شد:
تیتر اصلی: مبارزه با مفاسد اقتصادی شدت می‌یابد

زیرتیتر:زیرتیتر، معمولاً بعد از تیتر اصلی و با حروف کوچکتر نوشته می‌شود. مطلب زیرتیتر می‌تواند مکمل تیتر اصلی و روتیتر ویا مستقل از آنها باشد. مثال:
روتیتر: توسط رییس‌جمهور اعلام شد:
تیتراصلی: مبارزه با مفاسد اقتصادی شدت می‌یابد
زیرتیتر: دومین دادگاه مفاسد اقتصادی آخر همین هفته برگزار می‌شود
سوتیتر: در پاره‌ای از موارد که خبر طولانی است و حاوی مطالب متعدد می‌باشد، می‌توان خلاصه‌ای از مطالب مهم را بعد از تیتر اصلی با زیرتیتر به صورت جمله‌های مستقل بیان کرد. خلاصه تیتر را در اصطلاح روزنامه‌نگاری، «سوتیتر» می‌گویند که با ستاره یا نقطه‌های درشت در ابتدای جمله مشخص می‌شود.