روزنامه نگار

امروز شاید باید از خون گلو خورد
نان شرف از سفره های آرزو خورد

خشکیده چاه زمزم اما وحشتی نیست
گر تشنه باشی می شود از آبرو خورد....

همه ما از زمانی که با  واژ ها آشنا شدیم   و خواندن و نوشتن را آموختیم ، در ذهن خود  اشعار ،جملات ، سخنان و نقل قول ها یی را داریم که برای همیشه  در ذهنمان ماندگار شده است.این ابیات بخشهایی از تازه ترین مطالب وبلاگ جدید من با عنوان رقص واژها است.

در این وبلاگ تازه من می خواهم در این حس عجیب و دوست داشتنی یادآوری این کلمات ماندگار که زاییده رقص و  بازی واژه هاست با  هم شریک شویم. تلاشم اینست که از تمام شاعران و نویسندگان مطلبی در این وبلاگ بگذارم .خوشحال می شوم سری بزنید

از نظر اصول علمی روزنامه نگاری اولین نکته ای که پس از شنیدن هر خبر باید برای ما مهم باشد منبع آن است. به عبارت دیگر یک خبر را چه از مردم بشنویم و چه از رادیو، چه در روزنامه بخوانیم و چه در تلویزیون ببینیم و بشنویم باید در همه حالات بدانیم که منبع خبر کیست و کجاست؟

کارشناسان روزنامه نگاری منبع خبر(Source)   را اینگونه تعریف کرده اند.:

 خاستگاه «پیام» را از هر جا که سرچشمه گرفته باشد، خواه از سوی یک فرد و خواه از جانب گروهها و نهادها، «منبع خبر» می نامیم.

منبع خبر(Source)   ارتباط مستقیمی با بیطرفانه بودن یا (Impartial )    آن دارد. بدون شک اکثر اوقات با دانستن منبع یک خبر به نوعی قضاوت و داوری در قبال خبر دست می یابیم و می توانیم به این پرسش مهم خود پاسخ بدهیم: آیا خبری که شنیدیم واقعی ، درست ، حقیقی و بیطرفانه بوده یا نه؟

دانستن منبع خبر برای خبر نگار بعنوان تولید کننده خبر و برای مخاطب آن بعنوان خواننده خبر از دو منظر دارای اهمیت است. برای خبرنگار منبع خبر به منظور پوشش صحیح اتفاق و نقل دقیق حوادث با اسناد مستدل به یک موضوع مهم بدل شده است.

اما برای مخاطبان منبع خبر (حتی اگر آن منبع یک خبرگزاری رسمی باشد) سبب خواهد شد موضع خود را در باره آن خبر  معین کند. به عبارت دیگر اغلب مخاطبان هوشیار با نگاه به منبع خبر و نحوه بیان آن به جانبدارانه بودن یا نبودن آن پی می برند.

 هر چند امکان دارد خبرنگار و یا یک خبرگزاری خودش بعنوان مبع خبر باشد ، اما در اکثر مواقع خبرنگاران تلاش می کنند اخبار خود را از زبان یک مقام و یا نهاد رسمی بیان کنند.

شیوه ذکر منبع خبر

یک اصل حرفه ای به روزنامه نگار حکم می کند که منبع خبر را در آغاز خبر ذکر نماید. طبق سنن و آداب روزنامه نگاری خبر بدون منبع سندیت ندارد و اهمیت منبع به حدی است که پیوسته سطر اول خبر(Dateline)  را به آن اختصاص می دهند به عبارت دیگر (Dateline) حاوی دو عنصر مهم مکان رویداد و ارسال کننده آن است.در هنگام ذکر منبع خبر باید نام شهری که رویداد خبر  در آن وقوع یافته نام خبرگزاری ذکر شود.

به این مثال دقت کنید :

تهران – خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)

خبرگزاریهای بین المللی در اکثر مواقع علاوه بر نام شهر، نام کشور و نام خبرگزاری تاریخ خبر را هم در همان سطر اول خبر (Dateline) اعلام می کنند.

New Delhi. India (AP). June 8. 2003

منابع خبری معتبر کدامند

صاحب نظران علوم رسانه  اعتقاد دارند  منابع خبری در قرن حاضر بدلیل وجود فیلترهای خبری مختلف از اعتبار کمتری برخوردارند. برای مثال جان هارتلی / John Hartly، پژوهشگر سرشناس دانش ارتباطات می گوید:خبر عمدتاً محصول تاریخ است و «تاریخ خبر» از قرن نوزدهم به بعد، به بررسی این امر تبدیل شده است که چگونه عبارت «خبر برای مردم» به عبارت «خبر برای بازار» تغییر یافته است.  

به عبارت دیگر از نظر هارتلی این آگهی دهنده ها  و دولت ها به عنوان سرمایه گذاران اصلی رسانه ها هستند که بعنوان منابع خبری در رسانه ها نقش ایفا می کنند نه خوانندگان و مخاطبان این رسانه ها.

با عنایت  به آنچه در باره فیلتر های خبری و نیز منابع خبری گفته شده به نظر می رسد امروزه  مخاطبان رسانه ها باید باهوشیاری بیشتری به سراغ اخبار مطبوعات و رسانه ها بروند. چون در حال حاضر برای دست اندرکاران و سیاست گذران خبری این مخاطب نیست که مهم است بلکه مهم سرمایه گذاران و آگهی دهندگان هستند که داری اهمیت می باشند. شکی نیست در این شرایط خبرنگاران و سردبیران خبری هنگان نقل یک رویدا بحث برانگیز درباره ضعف مدیریت و یا تولیدات ناقص یک کارخانه بزرگ خودروسازی دست به عصا حرکت کنند.

اشاره :
بدون شک انقلاب اسلامی ایران بدون تاسی و الگو گرفتن  از قیام اباعبدالله به پیروزی نمی رسید، این موضوع بارها در کلام و سیره معماربزرگ انقلاب اسلامی نمود داشته است. بد نیست بدانیم که انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 هنگامی به اوج خود رسید که ماه محرم در آذرماه این سال آغاز شد. در یازدهم  آذرماه  همین سال بود که حضرت امام خمینی  به مناسبت آغاز محرم پیام مهمی را برای ملت ایران از فرانسه فرستادند.
به عبارت دیگر می توان گفت حوادث انقلاب با روزشمار های تاریخ هجری شمسی گره خورده بود. آغاز انقلاب با عزاداری های محرم و پیروزی آن نیز ده روز پس از درگیریهای خونین در شهر های مختلف (که مصادف با اربعین حسینی بود) صورت گرفت
آنچه در پی می آید بازخوانی بخشی از گفتارهای حضرت امام خمینی  در باره عاشورا است.

درس اول عاشورا ؛صبر در مصیبت
حادثه مدرسه فیضیه قم که در آن به روحانیت شیعه شدیدترین توهین ها شد  یکی از سرآغازهای  انقلاب اسلامی بود.آنچه بعد این مصیبت عظیم از سوی حضرت امام مطرح شد تاسی به نهضت امام حسین در مواجهه با این اتفاق است. حضرت امام ضمن مقایسه این دو حادثه با هم می فرمایند:« ناراحت و نگران نشوید، مضطرب نگردید، ترس و هراس را از خود دور کنید. شما پیرو پیشوایانى هستید که در برابر مصایب و فجایعْ صبر و استقامت کردند، که آنچه ما امروز مى‏بینیم نسبت به آن چیزى نیست.»
در ادامه ایشان از مردم و روحانیون می خواهند خود را نبازند و بدون ترس به اعتراض خود از حکومت دامه دهند. حضرت امام در ادامه می گویند:« ناراحت و نگران نشوید، مضطرب نگردید، ترس و هراس را از خود دور کنید.... عیب است براى کسانى که ادعاى پیروى از حضرت امیر- علیه السلام- و امام حسین- علیه السلام- را دارند، در برابر این نوع اعمال رسوا و فضاحت‏آمیز دستگاه حاکمه، خود را ببازند. دستگاه حاکمه با ارتکاب این جنایت، خود را رسوا و مفتضح ساخت.»1

هرروز عاشوراست
بدون شک جمله «کُلُّ یَوْمٍ عَاشُورَا و کُلُّ أَرْضٍ کَرْبَلاء» اصلی ماندگار در نهضت های شیعی و حتی آزادی بخش جهان است. حضرت امام با اشاره به معنای این جمله ظلم ستیزی در هر زمان و هر مکان را خروجی این اصل انقلابی می دانند و می فرمایند:« . نقش کربلا این بود که سید الشهداء- سلام اللَّه علیه- با چند نفر جمعیت و عدد معدود، آمدند کربلا و ایستادند در مقابل ظلم یزید و در مقابل دولت جبار. در مقابل امپراتور زمان ایستادند و فداکارى کردند و کشته شدند، لکن ظلم را قبول نکردند، و شکست دادند یزید را. همه جا باید این طور باشد. همه روز هم باید این طور باشد. همه‏روز باید ملت ما این معنا را داشته باشد که امروز روز عاشوراست و ما باید مقابل ظلم بایستیم»
تا پیش از این تلاش معدودی  از  علمای درباری این بود که گریه بر مظلومیت امام حسین (ع) را بعنوان معنای جمله امام صادق(ع) قرار دهند ،اما از دیدگاه معمار بزرگ انقلاب اسلامی  درس اساسی نهضت عاشورا مبارزه و مقابله با ظلم است. ایشان در همین ارتباط می گویند"«این کلمه «کُلُّ یَوْمٍ عَاشُورَا و کُلُّ أَرْضٍ کَرْبَلاء» یک کلمه بزرگى است که اشتباهى مى‏فهمند. آنها خیال مى‏کنند که یعنى هر روز باید گریه کرد! لکن این محتوایش غیر از این است. کربلا چه کرد، ارض کربلا در روز عاشورا چه نقشى را بازى کرد، همه زمینها باید آن طور باشند. نقش کربلا این بود که سید الشهداء- سلام اللَّه علیه- با چند نفر جمعیت و عدد معدود، آمدند کربلا و ایستادند در مقابل ظلم یزید و در مقابل دولت جبار»2

بر اساس گزارش دبیر خانه کتاب ربع قرن دفاع مقدس تعداد عناوین این ٢۵ ساله به ۶٠٠٠ عنوان می رسد. با یک دیدگاه خوشبینانه و آرمانی می توان گفت کل عناوین ادب پایداری در ٣١ سال انقلاب تا کنون به ١٠ هزار عنوان می رسد. به عبارت دیگر ما برای فرهنگی ترین دفاع مردمی خود که حداقل یک چهارم سن انقلاب را به خود اختصاص داده است به اندازه یک پنجم آمار یک سال هم نمی رسد. برابر آمار خانه کتاب در سال ١٣٨٧ بیش از ۵۵ هزار عنوان کتاب در جمهوری اسلامی منتشر شده است . مقایسه این آمار با ١٠ هزار عنوان کتاب حوزه پایداری برای ٣١ سال مظلومیت این حوزه و سازندگان این حماسه جاوید را بیش از پیش مشخص میکند.شاید یکی از دلایلی که سبب شد تعدادی از ناشران خصوصی دفاع مقدس گرد هم آیند تا انجمن ناشران دفاع مقدس را تشکیل دهند همین موضوع باشد.

بر اساس گزارش خبرگزاری کتاب ایران ایبنا نخستین جلسه اعضای هیات موسس انجمن ناشران دفاع‌مقدس، عصر (12 مهر 88) برگزار شد. این ناشران خصوصی و فعال دفاع‌مقدس، بر لزوم حمایت معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از تصویب اساسنامه انجمن ناشران دفاع‌مقدس تاکید کردند. تشکیل انجمن ناشران دفاع‌مقدس، دغدغه چند ساله حاضران در این جلسه بوده و این موضوع، ضرورت تشکیل این انجمن را آشکارتر می‌کند.

در این نشست  من بعنوان پایه گذار انجمن ومدیر مسوول انتشارات هزاره ققنوس،  امیرحسین انبارداران، مدیر مسوول انتشارات مجنون، سید جمال حیدری، مدیر مسوول انتشارات پویا نقش، سید حسین عابدینی، مدیر مسوول انتشارات سفیر اردهال و فرامرز پالیزدار، مدیر مسوول انتشارات پالیزبان، حضور داشتند.